Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Ayhan Zeytinoğlu'nun başkanlığını yürüttüğü İktisadi Kalkınma Vakfı, Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat'ın teşrifleriyle "Gümrük Birliği Kararının 30. Yılında Gümrük Birliği'nin Geleceği, Serbest Ticaret Anlaşmaları ve "Made in EU" Kriteri" başlıklı bir toplantı düzenledi.
Toplantının açılış konuşması, Kocaeli Sanayi Odası ve İKV Başkanı Ayhan Zeytinoğlu tarafından yapıldı. Başkan Zeytinoğlu, Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin 30'uncu yılında AB'nin Türkiye'nin en önemli ihracat pazarı olmaya devam ettiğini ve ikili ticaretin geçmişe kıyasla dengeye oturduğunu belirtti. AB'nin Sanayi Hızlandırıcı Yasası taslağında Türkiye'nin "Made in EU" kapsamına alınmasının stratejik bir önem taşıdığını vurgulayan Başkan Zeytinoğlu, AB'nin sanayileşme hedeflerine benzer şekilde Türkiye'nin de inovasyon ve ileri teknoloji kapasitesini artırması gerektiğinin altını çizdi. Gümrük Birliği'nin hizmetler, tarım ürünleri ve kamu alımlarını kapsayacak şekilde güncellenmesi beklentisini ifade eden Başkan Zeytinoğlu, AB'nin üçüncü ülkelerle imzaladığı STA'ların ve özellikle Mercosur gibi genişleyen ticaret ağlarının, tarım başta olmak üzere çeşitli sektörlerde Türkiye aleyhine rekabet dezavantajı yarattığına dikkat çekti.
VİZE SORUNUNUN ÇÖZÜMÜ
Uyuşmazlıkların çözümü için Ortaklık Konseyi'nin 2019'dan beri toplanamaması, kara yolu taşımacılığındaki transit kotaları, e-ticaret konusundaki eksiklikler ve Yeşil Mutabakat'ın getireceği yeni sınamaları temel sorun alanları olarak sıralayan Başkan Zeytinoğlu, yüksek lojistik maliyetlerine karşı demir yolu yatırımlarının kritik bir çözüm sunduğunu belirtti. Başkan Zeytinoğlu son olarak, ciddi bir tarife dışı engel ve maddi külfet haline gelen vize sorununun çözümü için Türkiye'nin vize serbestisi kriterlerini bir an önce tamamlaması gerektiğini ifade etti.
İKİLİ TİCARET HACMİ 233 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Toplantının anahtar konuşması, onur konuğu olan Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat tarafından yapıldı. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, küresel ekonominin jeopolitik ayrışmalar, korumacılık rüzgarları ve gümrük vergisi savaşlarıyla köklü bir dönüşümden geçtiğini belirterek, bu zorlu koşullara rağmen Türkiye ekonomisinin 2025 yılında yüzde 3,6 büyüyerek pozitif bir ayrışma sergilediğini ifade etti. Gümrük Birliği'nin 30'uncu yılında ikili ticaret hacminin 233 milyar dolara ulaştığını ve ihracatın ithalatı karşılama oranının neredeyse yüzde 100 seviyesini yakalayarak dengeli bir yapıya kavuştuğunu dile getirdi.
TÜRKİYE AVRUPA SANAYİSİNİN VAZGEÇİLMEZ PARÇASI
AB kaynaklı doğrudan yatırımların Türkiye'deki üretim ve tedarik zinciri entegrasyonu açısından kritik rol oynadığına dikkat çeken Bakan Bolat, Türkiye'nin Avrupa sanayisinin vazgeçilmez bir parçası olduğunun altını çizdi. Korumacılık eğilimleri ve Çin rekabeti karşısında AB'nin "Made in EU", SKDM ve yeni çelik kotaları gibi arayışlara girdiğine dikkat çeken Bakan Bolat, kamu ve özel sektörün yürüttüğü yoğun ticaret diplomasisi sonucunda Türkiye'nin Sanayiyi Hızlandırma Yasası taslağına dâhil edilmesinin, karşılıklı yatırımların güvence altına alınması açısından stratejik bir başarı olduğunu belirtti.
GÜNDEM GÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN GÜNCELLENMESİ
Bakan Bolat, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi sürecinde hizmetler, e-ticaret ve kamu alımları gibi alanlarda ikili diyaloğun sürdüğünü ifade etti. AB'nin üçüncü ülkelerle imzaladığı STA'ların yarattığı asimetriye ve malların serbest dolaşımını engelleyen transit kotalara dikkat çeken Bakan Bolat, Türk iş dünyasını zorlayan vize sorununda AB'nin "cascade" (kademeli uzatma) sistemine geçmesinin bekleme sürelerini ve şikayetleri azalttığını, ancak nihai hedefin vize serbestisi olduğunu vurguladı. Bakan Bolat son olarak, yeşil ve dijital dönüşümün rekabetçilik için zorunlu olduğuna değinerek, Türkiye'nin savunma sanayisindeki gücüyle SAFE Programı'nda yer almasının stratejik önemini dile getirdi.
GÜMRÜK BİRLİĞİ VE "MADE IN EU" KONUŞULDU
Oturum başkanlığını İKV Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Halûk Kabaalioğlu'nun yaptığı "Gümrük Birliği ve Güncellenme Süreci, AB'nin STA'ları ve Etkileri, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Dijital Gündem, Rekabetçilik Pusulası, "Made in EU" Kriteri ve Sanayi Hızlandırıcı Yasası" başlıklı panelin konuşmacıları, Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Emirhan Göral, İKV Genel Sekreteri Doç. Dr. Çiğdem Nas ve İKV Genel Sekreter Yardımcısı M. Gökhan Kilit oldu. Toplantı soru cevap bölümü ile son buldu.